Word Makro Virüsleri Nedir?
Makrolar, kullanıcıların işlerini kolaylaştırmanın yanında,kullanıcının bilgisi dışında yazılmış makrolarda kullanıcıların bilgisayarlarına büyük zararlar verebilir.
Kendini kopyalama özelliği olan ve kullanıcının izni olmadan çeşitli görevleri yerine getiren makrolara “Makro Virüs” denilmektedir.Makro virüsler geniş uygulama alanına sahip Word, Excel,Access,PowerPoint,Project,Corel Draw...vs. gibi programların içinde bulunabilir.

Makro Virüslerin yapabileceği görevler,makronun yazıldığı programlama dilinin özellikleriyle sınırlandırılmıştır.Programlama dili,makronun yenilenmesine ,yayılmasına ve bilgisayarı etkilemesine olanak sağlar.En çok kullanılan makro dili olan Visual Basic for Applications (VBA) virüslerin yazımı için geniş özellikler sağlar.VBA gibi makro dillerinin gelişimiyle birlikte Makro Virüslerinde etkinliklerinin artacağı unutulmaması gereken bir gerçektir.Daha komplike bir makro diliyle yazılmış Makro virüsler çok daha zararlı sonuçlar ortaya çıkarabilirler.Bu gelişmiş makro dillerinin uygulamalarda daha sık kullanılmaya başlanmasıyla makro virüsler için olan potansiyel artmıştır.Geçmişte virüs yazan kişiler,virüs yazmak için makro dillerini pek tercih etmemişlerdir.Muhtemelen bunun nedeni ise geleneksel şekilde makro yazımının pek ilgi çekici olmaması yada virüs yazan kişilerin makro dillerindeki potansiyeli keşf edememelerindendir.
Makro virüslerin ortaya çıkmasından önce ,bilgisayar virüsleri çalıştıkları platformlara mahsuslar idi.Örneğin; PC virüslerinin sadece PC’lerde ,Unix virüslerinin sadece Unix makinalarında çalışması gibi.Bilindiği gibi programlar,bilgisayarın kullandığı işletim sistemine göre değişiklik gösterir.Öyle ki,Microsoft Office gibi,hem Macintosh’ larda hem de PC’lerde çalışabilen uygulamalar bile,temelde ,işletim sisteminden dolayı değişiklikler gösterir (Office’in Macintosh versiyonu Windows95 işletim sistemi ile çalışan bir bilgisayarda çalışmaz.).Word’ün yeni versiyonlarında kullanılan VBA’ya ekstra özellikler eklenerek oluşturulan WordBasic makro dili uygulamada özel,fakat platformda özel değildir,yani başka bir deyişle platformdan bağımsızdır.Bunun anlamı;virüs yazan kişilerin hem PC’lerde hem de Macintosh’larda çalışabilen virüsler yazabilecek durumda olmalarıdır.
Makro Virüs yazmak için kullanılan tek program MS Word’ün makro dili, WordBasic değildir.MS Excel ve Lotus Ami Pro gibi programlar içinde yazılmış makro virüsler mevcuttur.Fakat Word’ün kullanım alanının diğer programlara göre daha yaygın olmasından dolayı,Word ile birlikte aktif olan makro virüsler bir hayli fazladır.
Makrolar,dokümanlar içlerinde metin ve metin formatı bilgileri taşımaktan ziyade,grafik dosyaları,video dosyaları gibi şeyleri “taşıyıcı” bir hale gelmişlerdir.Eskiden WordPerfect’te yazılmış olan makrolar,WordPerfect’in dışında,dokümandan bağımsız bir DOS dosyası olarak kayd edilmekteydi.Word’ün yeni versiyonlarında ise makro,Word dokümanının içine yerleştirilmektedir.Bunun sonucu olarak Word dokümanı,makro virüsün bilgisayardan bilgisayara yayılmasında aracılık etmektedir.
Peki virüs nasıl bir dokümandan diğerine geçebiliyor?Buna cevap olarak Normal Şablonu üzerinden diyebiliriz.Normal Şablonu, otomatik makroların ve Word biçimlerinin kodlarının bulunduğu belgedir.Normal Şablonda bulunan makrolar,güvenlik düzeyi sorgulanmadan,tüm dokümanlar için gerçeklenir.
Biçimler yada stiller ,emirleri formatlama koleksiyonlarına verilen isimlerdir.Mesela bölüm başlıklarındaki,yazı biçimini, büyüklüğünü ve özelliklerini belirlemek için “Bölüm Başlığı” adlı bir stil oluşturulabilir (Arial,24pt,Bold gibi) ve “Bölüm Başlığı” adlı stil uygun menüden seçildiğinde,yazılan metne stil otomatik olarak uygulanmış olacaktır.Eğer bu stili,yazılan tüm dokümanlarda kullanmak isteniliyorsa ,stilin adını “Normal” olarak değiştirmek yeterli olacaktır. ”Normal” stili Word’ün başlangıçta dokümanlar için varsaydığı stildir.Bu varsayılan stil Normal.dot (Normal Şablonu) adında bir dosyada saklar. Normal.dot dosyası da diğer dokümanlar gibi makro virüs taşıyabilir.Bütün yeni oluşturulan dokümanların Normal.dot dosyasının üzerine kurulmasından beri,eğer Normal.dot virüslenmişse,daha sonra oluşturulan bütün yeni dokümanlarında virüslendiği görülebilir.
Makro Virüs Tehlikesi Nasıl Başladı?
Makro Virüs terimi beş yıldan daha uzun bir süredir kullanılmaktadır.Makro virüs yayılımına karşı geliştirilen pek çok güvenlik önlemine rağmen hâlâ makro virüsler milyonlarca bilgisayar kullanıcısında korku yaratmaya devam etmektedirler.
İlk MS Word makro virüsü ”Concept” Ağustos 1995’te,Windows 95 ve MS Office’in yeni versiyonunun çıkması ile birlikte ortaya çıktı.Birkaç gün içinde bu virüs, dünya çapında on binlerce bilgisayara bulaşarak büyük bir salgına yol açtı ve tüm dünyada büyük bir yankı uyandırdı.Burada belirtilmesi gereken bir noktada,anti-virüs şirketlerinin bu yeni virüs çeşidine hazır olmamalarıydı.Bu yüzden anti-virüs şirketleri, anti virüs yazılım motorlarını değiştirmek yada yeni anti-virüs motorları üretmek zorunda kalmışlardır.
İlk MS Excel makro virüsü olan “Laroux” ’da Temmuz 1996’da ortaya çıkmıştır.Bu virüs aynı anda ,dünyanın farklı bölgelerinde bulunan (Güney Afrika ve Alaska) iki petrol şirketinin faaliyetlerini felce uğratmıştır.
Mart 1997’ye meşhur Melissa virüsünün yazarı David Smith’in yazdığı “ShareFun” adlı virüs damgasını vurmuştur.
Mart 1998’de,başka bir Office uygulaması olan MS Access , “AccessiV” adında bir virüse karşı kurban durumuna düşmüştür.yaklaşık bir yıl sonrada MS PowerPoint makro virüsü olan “Attach” adlı virüsün saldırıları başlamıştır.
1999’da makro virüslerin sayısı ,virüslerin başka programlarda da çalışmaya başlamasıyla hızla artmıştır.Mayıs ayında Corel Draw grafik editörü makro virüsü olan “Gala” ve Ekim ayının sonuna doğru ortaya çıkan MS Project görev zamanlayıcısı makro virüsü olan “The Corner” virüsü ve Mart ayının sonunda çıkan “Melissa” virüsü 1999 yılında çıkan virüslere örneklerdir.
1999’da ortaya çıkan ve “Multi-platform makro virüsleri” olarak tanımlanan çeşitli virüsleri de görmekteyiz.Bu virüslerin özelliği,birkaç Office uygulamasında birden çalışabilmeleridir.Aynı anda Word,Excel ve PowerPoint dosyalarının üçünü birden etkileyebilen,bilinen ilk virüs olan “Triplicate” bu tür virüslere örnek olarak gösterilebilir.Bu tür virüsler bilinen virüsler içinde en komplike olanlarıdır.Bu virüslerin kullandığı Stealth tekniği (virüsü,doküman içinde görünmez yapar) ve Polymorphism (virüsün zaman zaman kodunu değiştirmesi,şifrelemesi) nedeni ile tespit etmek ve yok etmek çok zordur.
2000 Love Bug (diğer adıyla LoveLetter) bugüne kadarki en başarılı e-posta virüsü oldu. Palm işletim sistemi için de ilk virüs boy gösterdi, ancak hiçbir kullanıcıya bulaşmadı.
Niçin Makro Virüsler Bu Kadar Yaygındır?
Geçmiş yıllar boyunca makro virüsler listelerde sürekli zirvede kalmışlardır.Uluslar arası Bilgisayar Güvenliği Birliği’ne göre makro virüsler,virüsler içinde üçte ikilik bir yere sahiptirler.Kapersky Laboratuarlarına göre de bu oran yaklaşık olarak %55 civarındadır.Bu oran bile makro virüslerin yaygınlığını göstermeye yeterlidir.Makro virüslerin bu kadar yaygın olması şu faktörlere bağlanabilir.
• Makro virüslere karşı savunmasız olan Office uygulamaları,kullanıcılar arasında son derece yaygın olarak kullanılmaktadır.Günümüzde,tüm bilgisayar kullanıcıları Office yada Office’e benzer uygulamaları günlük çalışmalarında kullanmaktadırlar.
• Bu uygulamalar için geliştirilmiş anti-virüs sistemlerinin sağladığı güvenlik derecesi çok düşüktür.Microsoft uzmanlarının MS Office 2000’de güvenlik probleminin çözüleceğini söylemelerine rağmen ,Office uygulamaları geçmişte olduğu gibi makro virüslere karşı savunmasız kalmıştır.
• Bir makro virüs yazmak çok basittir.Mesela MS Word için bir virüs yazmak isteyen birinin ihtiyacı olan sadece VBA Programlama dilinin temellerini öğrenmektir.Diğer programlama dilleri ile karşılaştırıldığında VBA,içlerinde en basit ve öğrenilmesi en kolay olanıdır.Aynı zamanda VBA sahip olduğu özellikler ile de virüs yazan kişiye bilgisayardaki bilgilere zarar verme ve bilgisayarı uzun süre kullanılmaz hale getirme imkanı verir.
• Çoğu Office uygulaması MS Outlook yada MS Exchange gibi posta programlarıyla uyumlu olarak çalışmaktadır.Bu,makro virüslere posta programlarına erişme imkanı sağlar.Böylece makro virüs kendini çok hızlı bir şekilde milyonlarca bilgisayara yayabilir.
• Bilgisayar kullanıcıları arasında en çok paylaşılan dosya türleri Word dokümanlarıdır.İnsanlar,arkadaşları ve tanıdıkları ile hiç şüphe duymadan dokümanları değiş tokuş ettikleri için makro virüsler şüphe duyulmadan çalıştırılabilmektedir